نقش هنر درمانی در بهبود سلامت روان

مفهوم امروزی هنر درمانی و تاثیر آن بر سلامت روان بر پایه نظریات زیگموند فروید شکل گرفته است، اما بحث هنر درمانی چیزی فراتر از تئوری‌های روی کاغذ است و در عمل معنا پیدا می‌کند. هنردرمانی روشی است که فرد با بروز خلاقیت و خلق یک اثر هنری به درد های درونی خود آگاه شده و در صدد رفع و بهبود آن ها برمی‌آید. برای اینکه از طریق هنر درمانی به درد‌های درونی خود آگاه شوید نیاز به استعداد یا مهارت خاصی ندارید تنها کافی ست ذهن و خلاقیت خود را رها کرده اجازه دهید ناخودآگاهتان روند کار را در دست بگیرد. شاید در ابتدا به اثر بخش بودن این روش شک داشته باشید، اما با توجه به جدا ناپذیری هنر از زندگی اجتماعی و طبیعت انسان، استفاده از هنر و بروز خلاقیت به واسطه ی آن تأثیر مستقیم بر روان انسان دارد. شاخه‌های مختلف هنر، بخش‌های مختلف ذهن ما را در برمی‌گیرند و در مسیر‌های مختلف هدایتمان می‌کنند. شما می­توانید به شیوه هنر درمانی، با مسائلی مانند افسردگی، خشم، اضطراب، کمبود اعتماد به نفس و … کنار بیایید. برای اینکه بتوانید در زندگی خود از شیوه هنر درمانی استفاده کنید باید با انواع شیوه‌‌های هنر درمانی آشنا شوید، در ادامه به اختصار در مورد شیوه‌های هنر درمانی صحبت خواهیم کرد.

هنر درمانی به کمک موسیقی

پس از جنگ جهانی اول، هنرمندان بسیاری به آسایشگاه‌های سربازان بازمانده از جنگ می‌رفتند و برای آن‌ دسته از افراد که دچار مشکلات سلامت روان بودند، موسیقی می‌نواختند. پزشکان این آسایشگاه‌ها پس از بررسی تاثیرات موسیقی بر میزان سلامت روان سربازان آسیب دیده، دریافتند که حال این سربازان تا حدود زیادی بهبود یافته. پس از انتشار نتایج تحقیقات این پزشکان، توجه بسیاری از روان‌شناسان و محققان به هنر درمانی جلب شد. موسیقی، هنر بیان احساسات به وسیله آواهاست و در واقع نوعی زبان است که برای برقراری ارتباط می‌توان از آن استفاده کرد. این روش از هنر درمانی بیشتر به درد افراد درونگرا می‌خورد. موسیقی درمانی به دو روش انجام می‌گیرد، در روش اول تنها کافی است به موسیقی که مورد تائید روان درمانگرتان است گوش دهید تا از این طریق عملکرد ذهنی خود را بهبود ببخشید. در روش دوم، فرد به کمک آهنگسازی به آرامش می‌رسد. شما می‌توانید به کمک این سبک از هنر درمانی، توانایی‌های فیزیکی از دست رفته خود را بازیابید، به فرآیند درمان خود علاقه بیشتری پیدا کنید و روحیه خودتان را بهبود ببخشید. موسیقی درمانی همچنین روشی مناسب برای گفت و گو با افزاد منزوی است. این سبک از هنر درمانی در بسیاری از موارد کمک حال بیماران اوتیسم نیز بوده است.

رقص درمانی و تئاتر درمانی

هنر درمانی و تئاتر درمانی، هر دو زاییده هنر درمانی به کمک هنر‌های نمایشی هستند. هنر‌های نمایشی شاخه‌ای از هنر‌های هفتگانه‌اند و بی‌شک نمی‌توان تاثیر هنر‌های نمایشی را بر سلامت روان نادیده گرفت. رقص درمانی، بیشتر در درمان افسردگی و بهبود وضع سلامت روان کاربرد دارد. در این روش از هنر درمانی، فرد خود را به همراه موسیقی رها کرده و به صورت ریتمیک اعضای بدن خود را حرکت می‌دهد. برای اینکه به روش رقص درمانی حال روحی و سلامت روان خود را بهبود ببخشید، نیاز به تخصص خاصی در زمینه رقص ندارید و تنها ابزار مورد نیاز شما چند موسیقی ریتمیک است. رقص درمانی برای همه اقشار جامعه، چه آن‌ها که از نظر سلامت روان مشکل خاصی ندارند و چه آن‌ها که دچار افسردگی هستند، مفید است. تئاتر درمانی علاوه بر بهبود روحیه و سلامت روان شما، می‌­تواند برای درمان بیماری اوتیسم نیز مفید باشد. دو گام اساسی در روش تئاتر درمانی وجود دارد، گام اول این است که فرد تحت درمان بتواند حسی را که نمایش سعی در القای آن دارد بیابد و گام دوم این است که مخاطب به کمک استعاره‌های به کار رفته در نمایشنامه خود را در جایگاه شخصیت‌های نمایش ببیند. تئاتر درمانی همچنین می‌تواند به افرادی که با خود بیگانه شده‌اند کمک شایانی کند.

درمان با هنر‌های تجسمی

نقاشی، شاخه‌ای از هنر‌های تجسمی است که به کمک آن می‌توانیم سطح سلامت روان خود را افزایش دهیم، به خودمان اعتماد به نفس بدهیم و در کل حال خودمان را بهتر کنیم. این سبک از هنر‌ درمانی، در بهبود تمرکز شما نیز دخالت دارد. به دلیل تاثیرات مهم این سبک از هنر درمانی روی بهبود تمرکز افراد، استفاده از نقاشی درمانی به بسیاری از افراد بیش فعال توصیه می‌شود. دو روش اصلی نقاشی درمانی عبارتند از کشیدن نقاشی و تعمق در آثار نقاشی شده. با کشیدن نقاشی، شما از تمام اتفاقات اطراف خود فارغ می‌شوید و تمام تمرکز خود را روی اثر نقاشی خود می‌گذارید. برای استفاده از این روش نقاشی درمانی، نیاز به تخصص خاصی در زمینه نقاشی ندارید، تنها کافی است آنچه را که درون شما می‌طلبد روی تابلو بیاورید تا از این طریق با ترس‌ها، دغدغه‌ها و سایر گره‌های ذهنی خود رو‌به‌رو شوید و به قدرت خود پی ببرید. روش دوم نقاشی درمانی، تعمق در آثار هنری مفهومی و عمیق یا طرح‌های آرامش بخش مانند ماندالا است. به اعتقاد هنر درمانگران و روانشناسان، ماندالا صرفا یک اثر نقاشی نیست و با تعمق در آن می‌توان خود را در جهان‌های دیگر غرق کرد و به آرامش رسید.

نقش نوشتار درمانی در بهبود سلامت روان

نوشتار درمانی شاید موثر‌ترین شاخه هنر درمانی باشد. این شاخه از هنر درمانی، نه تنها بر بهبود سلامت روان افراد تاثیر میگذارد، بلکه تحقیقات نشان داده که این روش برای درمان آسم و آرتروز نیز جوابگو است. در این روش تنها کافی است آنچه که ذهنتان را درگیر کرده روی کاغذ بنویسید. برای شروع این سبک از درمان، به مدت سه روز و روزی بیست دقیقه درباره پر‌استرس ترین تجربه زندگی خود بنویسید.