رابطه تنگاتنگ هنر و حقوق بشر

بسیاری از ما اطلاع چندانی درباره حقوق اولیه خود نداریم، برخی معتقدند که اصول حقوق بشر در جوامع مختلف، باید بر اساس آداب و سنن جامعه ای که یک فرد در آن زندگی می‌کند تعیین شود و در سوی دیگر، بسیاری از مردم بر این باورند که اصول اولیه حقوق بشر در همه جا یکسان است و بشر متمدن باید در صورت لزوم، تابوهای کهن را بشکند تا به حقوق خود برسد. کسی نمیداند که آیا شکستن تابوها برای رسیدن به حقوق بشری که توسط جوامع غربی تعریف شده، کار درستی است یا خیر. تنها چیزی که در سراسر جهان، به همه مردم ثابت شده، این است که :

  •  پرداختن به هنر، راهی صلح آمیز برای فهم مفاهیم مرتبط با حقوق بشر و دست یابی به حقی است که ما برای خودمان متصور می‌شویم. 

با توجه به ماهیت مهجور هنر در ایران، شاید درصد کمی از مردم جامعه ایران تاکنون به هنر و هنرمند به چشم منجی نگاه کرده باشند، این در حالی است که جمعی از هنرمندان و حامیان هنر از سراسر جهان هر سال در تاریخ بیست سوم ژانویه دور هم جمع می‌شوند تا درباره ارتباط هنر و حقوق بشر به گفت و گو بپردازند، در ادامه شرحی از نشست امسال این گروه را مطالعه خواهیم کرد.

در ابتدای این جلسه پروفسور استفان هوپگود درباره تاریخچه حقوق بشر، چگونگی شکل گیری مدنیت و نقاط تلاقی هنر و حقوق بشر سخن گفت. وی همچنین در سخنان خود به این موضوع که هر انسان، باید بتواند آزادانه هنر خود را در مسیر مورد علاقه خود شکوفا کند سخن گفت و افزود که این موضوع خود بخشی از حقوق اولیه بشر است، حقی که به بشر اجازه به چالش کشیدن هرچیزی را می‌دهد.

از نظر پروفسور هوپگود هنر، ابزاری است که انسان میتواند با استفاده از آن به صلح جهانی برسد.

پس از دکتر هوپگود، نوبت به چارلز تریپ رسید. پروفسور تریپ که موضوع گرافیتی و هنر خیابانی را به عنوان محور اصلی سخنان خود انتخاب کرده بود، نشان داد که هنرمندان چگونه می‌توانند در برابر خشونت حکومت‌ها بایستند و به شکل گیری گفتمان ملی کمک کنند. وی برای اثبات حقانیت خویش، از تصاویر آثار خلق شده توسط هنرمندان عرب استفاده کرد.
رابرتا اسمیتث، دیگر هنرمندی بود که در این جلسه سخنرانی کرد. وی با شعار به جای جنگ، اثر هنری خلق کنید، هنرمندان را تشویق به کشیدن پرتره‌هایی از فعالان صلح جو حقوق بشر کرد. رابرتا در ادامه صحبت هایش به انتقاد از افرادی پرداخت، که به بهانه دست یابی به حقوق بشر، راه هرج و مرج را به مردم نشان می‌دهند و خاطر نشان کرد که راهی به غیر از گفتمان برای رسیدن به حقوق بشر وجود ندارد، وی در ادامه افزود که سیاست‌های امپریالیستی دولت‌های اروپا و آمریکا، باعث رشد مزدورانی شده که به بحث مقدس حقوق بشر، به عنوان راهی برای کسب درآمد فکر می‌کنند.
مهم‌ترین ویژگی فردی که میخواهد برای رسیدن به حقوق خود تلاش کند، این است که تحت تأثیر جو قرار نگیرد. همانطور که پیش‌تر گفتیم، هنرمند جریان ساز، هنرمندی است که تأثیرگذار باشد و نه تأثیر پذیر.